VirtualniGrad.com
 
   Trg Krajine
 
- Za gledanje ovih slika treba vam Java Virtual Machine koji, u slučaju da
nemate, možete skinuti sa ove adrese.

© Copyright virtualnigrad.com™

Banja Luka

Grad Banja Luka , čiji središnji dio ieži na nadmorskoj visini 163 m, nastao je u južnom dijelu kotline, na mjestu gdje Vrbas izlazi iz klisure u ravnicu okruženu tercijarnim brežuljcima. Vrbas teče sredinom grada i na gradskom području prima pritoke: Suturliju, Crkvenu i Vrbanju. Smještena s obe strane Vrbasa, Banja Luka je danas izrazito dug grad koji je zahvatio površinu veću od 15.000 ha. Banja Luka ima umjerenu kontinentalnu klimu sa izvjesnim uticajima panonskog prostora. Okolina Banja Luke bogata je šumskom divljači, a rijeke ribom što je doprinijelo razvoju lovstva i ribolovstva. Banja Luka i okolina su bogati termalnim izvorima. Prema procjenama, poslije velikih pomjeranja stanovništva tokom građanskog rata, kako u Hrvatskoj tako i u bivšoj Bosni i Hercegovini, Banja Luka danas ima oko od 250.000 stanovnika.

Na širim prostorima Banja Luke otkriveni su veoma bogati arheološki lokaliteti koji govore o prastanovnicima prostora oko rijeke Vrbas. Pod svojim današnjim imenom, grad na Vrbasu spominje se prvi put 6.2.1494. godine. U tursko doba, Ferhad paša Sokolović, oko 1580. godine, gradi čaršiju na prostoru idealnom za razvoj grada, na ušću Crkvene u Vrbas. U vremenima tursko-austrijskih ratova Banja Luka je više puta bila pustošena, a njeno stanovništvo ili pobijeno ili rastjerano. Naročito je značajna 1737. godina, kada se vodila bitka oko banjolučke tvrđave u kojoj su obje strane pretrpjele velike gubitke. Obično poslije ovakvih austrijskih pohoda nastala su vremena drugih pomora, od kojih je kuga bila najstrašnija, naročito ona između 1813. i 1816. godine, koja je naprosto uništila gradsko stanovništvo. Kada je 1851 . godine izvršena administrativna podjela Bosne i Hercegovine na kajmakamije, Banja Luka je postala regionalni centar vlasti.

Banju Luku 1878. godine, okupira Austro-Ugarska i saobraćajno je povezuje sa Prijedorom, Prnjavorom, Kotor-Varošom i Jajcem, a nekoliko linija šumske željeznice služilo je za izvlačenje ogromnog drvnog bogatstva. Živa trgovina između Beča, Trsta, Praga, Pešte i Banja Luke snažila je svoje nosioce i otvarala nove perspektive.

Za vrijeme bana Svetislava Tise Milosavljevića, u kratkom roku od 1930. do 1933. godine, grade se značajne monumentalne zgrade: Banska uprava, Banski dvor, Narodno pozorište Vrbaske banovine, Sokolski dom, Higijenski zavod i Hipotekarna banka.

Najteži udarac u poslijeratnom periodu Banja Luka je doživjela katastrofalnim zemljotresom 1969. godine. Prvi potres intenziteta 7,5 stepeni Merkalijeve skale zadesio Je Banja Luku 26. oktobra, a sljedeći od 8,5 stepeni "Merkalija", idućeg jutra. Katastrofa je odnijela 19 ljudskih života, a više od 1.000 lica bilo je povrijeđeno, lako njen razvoj nije bio skladan i prirodan, u poslijeratnom periodu Banja Luka je postala zaista značajan privredni, zdravstveni, kulturni i sportski centar područja u kome je gravitiralo oko 1,000.000 stanovnika.

Izgradnjom aerodroma Banja Luka je pored dotadašnjeg solidnog drumskog i željezničkog saobraćaja, dobila i avionsku vezu sa svijetom.
Muzej RS, Narodno pozorište RS, Narodna i Univerzitetska biblioteka RS, nastavile su svoju predratnu kulturnu misiju, a pridružiće im se i Dom kulture (današnji Banski dvor - kulturni centar), Arhiv, Zavod za zaštitu spomenika kulture, Dječije pozorište i Umjetnička galerija osnovana poslijepotresa kao spomen-galerija.

Grad mladih, Banja Luka je značajan sportski centar, čiji su rukometaši, bokseri, fudbaleri i drugi sportisti na mnogim takmičenjima postizali izuzetne rezultate i osvajali evropske i olimpijske medalje. Kada je 1975. godine osnovan Univerzitet u Banjoj Luci, bilo je to zaokruživanje kulturno-obrazovnog koncepta regije. Stvaranjem Republike Srpske Banja Luka postaje glavni grad Republike i sjedište svih republičkih institucija.

Sve je to danas značajna osnova za brz i moderan razvoj ovog grada, njemu pripadajuće regije i cijele Republike Srpske.