"Moravski pravac" je veza Južne Morave i Vardara sa Evropom, Grčkom i Egejskim morem i dalje sa Bliskom istokom. "Nišavski pravac", tačnije reka Nišava, povezuje Evropu sa Turskom, Malom Azijom i Bliskim istokom. "Transbalkanski pravac", povezuje Istočnu Evropu sa Jadranskim morem.

Od praistorije do danas ovakva pozicija Niša doprinela je da Niš u sebi ima tragove mnogo naroda i mnogih kultura. Plemena Ilira, Tračana i Kelta naseljavali su ovo područje u periodu kamenog doba. Od 75. do 73. godine pre nove ere Rimljani zauzimaju Naissus, kako se Niš tada zvao a pretpostavka je da je ime dobio od Kelta koji su verovali da grad leži na reci gde žive vile, što Naisus i znači "Vilin grad". Dardanskim ratom od 75. do 73. godine pre nove ere Rimljani osvajaju Niš. To je period razvoja grada u vojni, trgovački i kulturni centar. Od 306. - 337. godine vladavinom cara Konstantina Velikog koji je rođen u Nišu, Niš se najbrže razvija.
U to vreme u blizini grada, izgrađen je raskošni letnjikovac - Medijana.

U srednjem veku, Niš biva razoren. U prvim decenijama 7. veka razvija se u vizantijski grad na čelu sa carom Manojlom Komnenom do 1180. Godine 1183. veliki župan srpske države Raške Stevan Nemanja osvaja Niš i od tog perioda grad se razvija kao srpski grad. Turci dolaze na ove prostore 1428 godine i njihova vladavina traje sve do 1877. godine. Pred Prvi svetski rat, središte vlade Srbije postaje upravo Niš i od 1915-1918 godine ponovo se razara pod nemačko-bugarskom okupacijom. Nakon toga u drugom svetskom ratu, bombardovan grad biva oslobođen 14. oktobra 1944.godine.

Posle oslobođenja, ubrzano se razvija u savremeni univerzitetski centar. Kulturna dešavanja u Nišu su bogata i poznata, "Filmski Susreti", "Insomnija", "Nišvil", "Niška jesen"...